ยุคหนึ่งที่เสื้อลายวงดนตรี เสื้อการ์ตูนเก่า และเสื้อแบรนด์จากต่างยุคเริ่มกลับมาอยู่บนฟีดทุกวัน เห็นรูปแล้วใจเต้นทุกที เพราะลายมันมีเสน่ห์เฉพาะตัวที่หาไม่ได้จากเสื้อผลิตใหม่ในห้าง สีที่เฟดกำลังดี ผ้าที่นุ่มผ่านการใส่มาจริง และดีเทลเล็กๆ ที่บอกเล่าเรื่องราวของช่วงเวลานั้น ทำให้เสื้อตัวหนึ่งมีคุณค่ามากกว่าแค่ใส่เท่ เวลาเลื่อนเจอตัวที่ชอบเลยอยากกดเอฟทันที แต่พอของหายากเป็นที่ต้องการมากขึ้น งานทำเลียนแบบก็เยอะตามไปด้วย ทั้งสกรีนใหม่บนเสื้อเปล่า ทั้งเย็บป้ายใหม่ให้ดูเก่า ถ้าไม่ทันสังเกตอาจได้ของที่ไม่ตรงกับราคาที่จ่ายไป
ก่อนจะตัดสินใจซื้อเลยอยากชวนมาทำความเข้าใจภาพรวมของเสื้อยืดวินเทจกันก่อนนิดหนึ่งว่าทำไมของแท้ถึงมีราคาและทำไมต้องดูหลายจุดประกอบกัน ไม่ใช่แค่เห็นลายสวยแล้วจบ เพราะเสื้อยืดวินเทจคือเสื้อที่ผ่านเวลามาเกินยี่สิบปี ทุกอย่างบนตัวเสื้อมันเล่าเรื่องได้หมด ทั้งชนิดผ้าที่โรงงานสมัยก่อนใช้ วิธีเย็บที่ต่างจากปัจจุบัน ลักษณะสกรีนและหมึกพิมพ์ ไปจนถึงป้ายคอที่เปลี่ยนแบบไปตามยุค พอเข้าใจที่มาที่ไปแล้วจะมองออกง่ายขึ้นว่าตัวไหนคือของที่อยู่มาตั้งแต่ยุคนั้นจริง ตัวไหนคือของที่เพิ่งทำขึ้นมาใหม่เพื่อเลียนแบบความเก่า แล้วจะเลือกได้มั่นใจขึ้นเยอะ
เวลาที่เห็นเสื้อยืดวินเทจลายวงดนตรีหรือลายการ์ตูนยุค 80 ถึง 90 แล้วราคาต่ำกว่า 1,000 บาท ให้เอะใจไว้ก่อนว่างานนั้นอาจเป็นงานรีโปรดักชั่นหรือรีบล็อกที่เอาลายเดิมมาสกรีนใหม่ในยุคนี้ เพราะเสื้อปีลึกของแท้ที่สภาพดีจริงราคาจะสูงตามความหายากและจำนวนที่เหลืออยู่บนโลก งานทำใหม่ส่วนมากจะใช้บล็อกใหม่หรือบล็อกเดิมแต่สกรีนบนเสื้อเปล่ายุคปัจจุบัน ทำให้สีสดเกินไปและเนื้อผ้าแข็งกระด้าง ต่างจากของแท้ที่ผ่านการซักใส่มาหลายปีจนผ้านุ่ม บางลงนิดหน่อยแต่ยังอยู่ทรง คอไม่ย้วยง่ายแม้ซักบ่อย และเวลาจับจะรู้สึกลื่นมือ ไม่สากแบบสกรีนหนาๆ ที่ทำขึ้นใหม่เพื่อเลียนแบบความเก่า
จุดที่ชอบดูเป็นอันดับแรกคือป้ายคอ เพราะป้ายแต่ละยุคของแต่ละแบรนด์มีดีเทลต่างกันชัดเจน ของแท้ยุค 80 ถึง 90 ที่เจอบ่อยคือ Screen Stars, Hanes, Fruit of the Loom, Giant, Gildan ซึ่งตัวหนังสือบนป้ายจะซีดจางตามอายุการใช้งาน ขอบป้ายตัดเย็บไม่เนี้ยบมาก มีความเอียงหรือรอยเย็บที่ไม่สมบูรณ์แบบบ้าง ต่างจากงานทำใหม่ที่มักใช้ป้ายดีไซน์ใหม่สีคมกริบ หรือบางทีก็ไม่มีป้ายเลยเพราะตัดออกแล้วเย็บป้ายปลอมเข้าไปแทน ถ้าเป็น Fruit of the Loom ของแท้สีผลไม้บนป้ายจะเข้มอิ่มและฟอนต์บาง ส่วนของเลียนแบบสีจะซีดและฟอนต์หนากว่า ส่วน Hanes ของแท้ตัวอักษรจะใหญ่กว่าเล็กน้อยและพื้นป้ายสีอ่อน ของปลอมตัวหนังสือจะเล็กและพื้นป้ายเข้มจัด ดูแล้วแข็งๆ ไม่ละมุน
อีกจุดที่ช่วยได้เยอะคือตะเข็บข้างลำตัวกับตะเข็บแขน เสื้อปีลึกช่วงต้น 80 ถึงต้น 90 ส่วนมากจะใช้ตะเข็บเดี่ยวเย็บทั้งตัว ตั้งแต่ชายเสื้อขึ้นมาถึงใต้รักแร้และยาวไปตามแขน จะเห็นเป็นเส้นด้ายเส้นเดียวบางๆ ถ้าเป็นยุค 90 กลางถึงปลายจะเริ่มมีตะเข็บคู่ผสมเข้ามา คือตะเข็บข้างลำตัวเป็นคู่แต่แขนยังเดี่ยว หรือบางตัวก็คู่ทั้งตัวแล้ว งานทำใหม่ที่ทำเลียนแบบยุค 80 มักพลาดตรงนี้ เพราะเย็บตะเข็บคู่มาเลยเพื่อให้ต้นทุนถูกและเร็วขึ้น ถ้าเป็น Gildan ของแท้ยุคเก่าตรงคอจะเย็บคู่สองเส้นขนานกันชัดเจน มองแล้วเป็นระเบียบ ของเลียนแบบมักเย็บเดี่ยวหรือเย็บเบี้ยวไม่เท่ากัน พอพลิกดูด้านในจะเห็นความต่างทันที
ลายสกรีนก็บอกอะไรได้หลายอย่าง เสื้อวงของแท้ส่วนใหญ่จะมีเลขปีผลิตตัวเล็กๆ สกรีนอยู่ใต้ลายหลัก พร้อมข้อความลิขสิทธิ์ของค่ายเพลงหรือผู้จัดคอนเสิร์ต สีของสกรีนจะจางลงแบบธรรมชาติ ไม่สดใหม่เหมือนเพิ่งพิมพ์ เม็ดสีจะละเอียดและบาง สัมผัสแล้วเรียบไปกับเนื้อผ้า ไม่สากมือหรือนูนหนาเป็นชั้น ของทำใหม่มักใช้สกรีนบล็อกหนา สีสดจัด ขอบลายคมเกินไปเพราะเพิ่งพิมพ์ และบางลายก็ไม่มีปีบอกไว้เลยเพราะคนทำไม่รู้ข้อมูลลึก ถ้าเป็นลาย 3D EMBLEM ของ Harley ของแท้ฟอนต์โดยรวมจะบางกว่าและช่องโค้งด้านในของตัว D จะแคบกว่า ของปลอมฟอนต์จะหนาและช่องกว้างดูไม่สมส่วน ส่วนลาย Winterland ป้ายแท้จะเป็นทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัส ฟอนต์หนาและขนาดตัวหนังสือสม่ำเสมอทุกตัว
ป้ายแคร์ด้านในเสื้อก็อย่ามองข้าม ของแท้จะเว้นระยะห่างระหว่างสัญลักษณ์ซักผ้ากับข้อความคำอธิบายอย่างเป็นธรรมชาติ เพราะเป็นการพิมพ์ยุคเก่า เครื่องพิมพ์และแบบวางไม่เป๊ะเท่ายุคนี้ ของปลอมมักพิมพ์ชิดติดกันไปหมดเพื่อให้พอดีกับพื้นที่ ดูแล้วแน่นเกินจริง ถ้าเป็นป้าย Giant by Tee Jays ของแท้หางตัว G จะโค้งเป็นมุมฉากคมๆ และสีตัวอักษรจะไม่ทึบจนดำสนิท จะมีความโปร่งของหมึกตามสไตล์งานพิมพ์เก่า เวลาเจอเสื้อที่ป้ายดูใหม่เกินไปแต่ตัวเสื้อดูเก่า ให้ตั้งข้อสังเกตว่าอาจมีการเย็บป้ายใหม่เข้าไปเพื่ออัพราคา
เวลาจะซื้อทางออนไลน์ให้ขอดูรูปทุกมุมก่อนโอนเงิน ทั้งป้ายคอ ป้ายแคร์ ตะเข็บข้าง ชายเสื้อ วงแขน และภาพซูมลายสกรีนใกล้ๆ เอามือลูบได้ยิ่งดีจะได้รู้สึกถึงความหนาบางของสกรีน ถ้าไม่มั่นใจจริงๆ ตอนนี้มีร้านรับตรวจป้ายมืออาชีพ คิดค่าบริการประมาณ 50 บาทต่อครั้ง แค่ถ่ายรูปส่งไปให้ดูก็พอช่วยสกรีนได้ระดับหนึ่ง ที่สำคัญคืออย่าดูแค่จุดเดียวแล้วตัดสิน เพราะของปลอมยุคนี้ทำป้ายได้เนียนแล้ว แต่จะพลาดตรงเนื้อผ้า ตะเข็บ และฟีลิ่งโดยรวมที่ของแท้ผ่านกาลเวลามาจริงๆ มันจะมีความไม่สมบูรณ์แบบเล็กๆ น้อยๆ เช่น สีเฟดตามตะเข็บ รอยเย็บไม่ตรงเป๊ะ ป้ายเอียงนิดหน่อย ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่งานทำใหม่เลียนแบบให้เหมือนทั้งหมดได้ยากมาก
สรุป
นิยามสั้นๆ
- เสื้อยืดวินเทจคือเสื้อที่มีอายุ 20 ปีขึ้นไป มีคุณค่าจากความหายากและเรื่องราวของยุคที่ผลิต
จุดสังเกตพื้นฐาน
- ราคา ลายดังยุค 80-90 ที่ขายต่ำกว่า 1,000 บาท ส่วนมากเป็นงานรีโปรดักชั่นหรือรีบล็อก ไม่ใช่งานยุคเดิม
- ป้ายคอ แท้ยุค 80-90 มักเป็น Screen Stars, Hanes, Fruit of the Loom, Giant, Gildan ตัวหนังสือซีดตามอายุ ขอบเย็บไม่เนี้ยบ ของทำใหม่มักใช้ป้ายดีไซน์ใหม่หรือไม่มีป้าย
- ปีและลิขสิทธิ์บนสกรีน เสื้อวงแท้มักมีตัวเลขปีเล็กๆ ใต้ลาย พร้อมข้อความลิขสิทธิ์ งานทำใหม่มักไม่มีหรือพิมพ์ใหม่คมเกินไป
- ตะเข็บข้างลำตัวและแขน ยุค 80 ถึงต้น 90 ส่วนมากเป็นตะเข็บเดี่ยวทั้งตัว ยุค 90 กลางถึงปลายเริ่มมีตะเข็บคู่ผสม ตะเข็บเดี่ยวในยุค 60-70 ยิ่งหายาก
- เนื้อผ้า ของแท้ที่ผ่านการซักมานานจะบาง นุ่ม แต่ยังอยู่ทรง คอไม่ย้วยง่าย ผ้าทำใหม่มักหนาแข็งหรือย้วยเร็วหลังซักไม่กี่ครั้ง
- งานสกรีน สกรีนแท้ยุคเก่าเม็ดสีละเอียด สัมผัสเรียบไม่สากมือมาก ลายจางตามกาลเวลา ของปลอมมักสกรีนหนา สีสดเกิน และขอบลายไม่คมชัด
รายละเอียดป้ายที่คนขายในโซเชียลใช้เทียบ
- Fruit of the Loom แท้สีผลไม้บนป้ายเข้มและอิ่ม ฟอนต์บาง ของปลอมสีซีดและฟอนต์หนากว่า
- Hanes แท้ตัวอักษรใหญ่กว่าเล็กน้อยและสีป้ายอ่อนกว่า ของปลอมตัวเล็กและสีเข้มจัด
- Gildan แท้ที่คอใช้เย็บคู่เป็นเส้นขนานชัดเจน ของเลียนแบบมักเย็บเดี่ยวหรือเย็บเบี้ยว
- 3D EMBLEM Harley แท้ฟอนต์โดยรวมบางกว่าและช่องโค้งด้านในของตัว D แคบกว่า
- Winterland แท้ป้ายทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัส ฟอนต์หนาและขนาดตัวหนังสือสม่ำเสมอ
- Giant by Tee Jays แท้หางตัว G โค้งเป็นมุมฉากคมและสีตัวอักษรไม่ทึบจนเกินไป
- ป้ายแคร์ด้านใน แท้เว้นระยะห่างระหว่างสัญลักษณ์ซักกับข้อความ ของปลอมมักพิมพ์ชิดติดกัน
ข้อแนะนำเพิ่มเพื่อไม่ให้โดนหลอก
- ตรวจสอบหลายจุดพร้อมกัน อย่าดูแค่ป้าย เพราะป้ายเย็บใหม่ทำได้เนียน ต้องเทียบกับตะเข็บ ผ้า และสกรีนด้วย
- ถ่ายรูปป้ายและสกรีนส่งให้ร้านที่รับตรวจ ปัจจุบันมีบริการตรวจป้ายมืออาชีพคิดค่าบริการประมาณ 50 บาทต่อครั้ง
- ขอดูรูปป้ายคอ ป้ายแคร์ ตะเข็บข้าง และภาพสกรีนระยะใกล้ก่อนโอนเงิน
- จำไว้ว่าของแท้จะมีความไม่สมบูรณ์แบบตามอายุ เช่น สีซีดเล็กน้อย รอยเฟดตามตะเข็บ ความไม่เนี้ยบของการเย็บป้าย ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่ของทำใหม่เลียนแบบได้ยาก


ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น